گسترش سریع مراکز داده اختصاصی هوش مصنوعی توسط غولهای فناوری، موج تازهای از مصرف انرژی و تولید گرمای مازاد را در پی داشته است. گزارش تازهای که به پروژههای بزرگ در اروپا، از جمله در ایرلند، اشاره میکند نشان میدهد این گرما به تدریج به پایهگذار «اقتصاد جدید گرما» تبدیل میشود؛ جایی که حرارت تولیدشده در پردازش هوش مصنوعی به منبعی برای گرمایش شهری و استفادههای صنعتی بدل میشود.
گرمای مراکز داده به جای هدررفت، وارد شبکههای گرمایش شهری میشود
در این الگو، مراکز داده هوش مصنوعی به شبکههای گرمایش منطقهای متصل میشوند و گرمایی که پیشتر با برجهای خنککننده تلف میشد، اکنون به خانهها، ادارات و حتی استخرها منتقل میشود. برخی دولتهای محلی در اروپا به این مسیر بهعنوان راهی برای کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی و رسیدن به اهداف اقلیمی نگاه میکنند، در حالی که شرکتهای فناوری نیز میکوشند ردپای کربنی خود را کاهش داده و چهره پایدارتری از سرمایهگذاریهای عظیم در زیرساخت هوش مصنوعی ارائه دهند.
این روند برای صنعت فناوری اهمیت دوگانه دارد: از یک سو فشار اجتماعی و قانونی برای مدیریت مصرف برق و آب مراکز داده را کاهش میدهد و از سوی دیگر، مدلهای درآمدی جدیدی حول فروش یا واگذاری گرمای مازاد ایجاد میکند. برای کشورهایی مانند ایران نیز که با چالش تأمین انرژی پایدار مواجهاند، تجربه این طرحها میتواند الهامبخش باشد؛ بهویژه اگر روزی توسعه مراکز داده و خوشههای محاسباتی هوش مصنوعی در مقیاس بزرگ در دستور کار قرار گیرد.
در کنار مباحث زیرساختی، رشد سریع کاربردهای هوش مصنوعی برای کاربران و توسعهدهندگان ایرانی هم به معنای نیاز بیشتر به ابزارهای حرفهای است. دسترسی قانونی و پایدار به پلتفرمهای مختلف میتواند بهرهوری را افزایش دهد و راهاندازی سرویسهایی مانند خرید اکانت های هوشمصنوعی یکی از راهکارهای موجود برای استفاده از این موج فناوری در داخل کشور است.
با این حال، منتقدان هشدار میدهند که تبدیل گرمای مراکز داده به بخشی از زیرساخت گرمایش شهری، نباید باعث نادیده گرفتن مصرف بالای انرژی و اثرات زیستمحیطی خود این مراکز شود. همچنین، اتکای بیش از حد به گرمای ناشی از پردازش داده میتواند شهرها را نسبت به تغییرات تجاری و فناورانه غولهای فناوری آسیبپذیر کند.
منبع خبر: CNBC
