در گفتوگویی مفصل با پادکست Decoder، الکس لینتنر، مدیرعامل بخش فناوری و نرمافزار اکسپریان، از شیوه کار این شرکت در جمعآوری و تحلیل دادههای مالی و اعتباری و همچنین استفاده از هوش مصنوعی در این فرآیند دفاع کرده است. او تأکید میکند که اکسپریان خود را یک شرکت داده و فناوری با تمرکز بر حریم خصوصی و رضایت کاربران میداند، نه یک پلتفرم نظارتی شبیه شرکتهای امنیتی بحثبرانگیز.
هوش مصنوعی در قلب پلتفرمهای اعتباری
به گفته لینتنر، اکسپریان امروز بر بسترهای ابری و «پلتفرمهای مجهز به هوش مصنوعی» فعالیت میکند که حجم عظیمی از دادهها را بهصورت امن و در زمان واقعی دریافت و تحلیل میکنند. او میگوید نقش اصلی هوش مصنوعی در این سیستمها، ایجاد حاکمیت و توضیحپذیری مدلها و همچنین تسهیل نظارت انسانی است؛ موضوعی که با توجه به ریسک بالای وامدهی و حساسیت نیاز به تصمیمهای منصفانه اهمیت زیادی دارد.
در عین حال خود لینتنر میپذیرد که مدلهای مولد و سامانههای هوش مصنوعی «غیرقطعی» میتوانند اشتباه کنند، دچار خطا یا برداشت ناقص از واقعیت شوند و به همین دلیل، طراحی لایههای نظارتی و کنترلی پیرامون این مدلها در اعتبارسنجی و مدلسازی ریسک مالی ضروری است. این بحث برای خوانندگان ایرانی نیز مهم است؛ زیرا بسیاری از بانکها و فینتکها در جهان و منطقه بهدنبال استفاده از هوش مصنوعی در ارزیابی اعتبار هستند و احتمالاً در ایران هم چنین روندی در سالهای آینده جدیتر خواهد شد. در همین زمینه، آشنایی و دسترسی توسعهدهندگان به ابزارها و سرویسهای هوش مصنوعی، از جمله خرید اکانت های هوشمصنوعی برای آزمایش و توسعه مدلها، میتواند به درک بهتر این فناوریها کمک کند.
حریم خصوصی، رضایت و امکان خروج از سیستم
یکی از محورهای اصلی گفتوگو، نگرانی عمومی درباره حجم دادههایی است که شرکتهایی مانند اکسپریان از زندگی مالی افراد در اختیار دارند. لینتنر میگوید کسبوکار اکسپریان بر اعتماد مصرفکننده بنا شده و هرگونه خدشه به این اعتماد هم برند شرکت و هم ارزش اقتصادی آن را تهدید میکند. او توضیح میدهد که دادهها با لایههای مختلف رمزنگاری و تفکیک (شاردینگ) ذخیره میشوند تا حتی در صورت نفوذ،拼ک کردن اطلاعات کامل یک فرد دشوار باشد.
او همچنین به قوانین حریم خصوصی اشاره میکند که از نظر او به کاربران امکان «انصراف» و خروج از برخی پردازشهای دادهای را میدهد، هرچند خود لینتنر تأکید میکند که دسترسی به اعتبار و وام در بسیاری از کشورها با سطح رفاه اقتصادی افراد و خانوادهها پیوند مستقیم دارد. به همین دلیل، او استدلال میکند که در عمل، اشتراکگذاری اطلاعات اعتباری، اگر با چارچوبهای امنیت و شفافیت همراه باشد، میتواند به نفع مصرفکننده هم باشد.
چرا این بحث برای آینده فناوری مهم است؟
این گفتوگو بخشی از بحث بزرگتری است که در سالهای اخیر درباره ترکیب پایگاههای عظیم داده با هوش مصنوعی در جریان است. هرچه ابزارهای هوش مصنوعی قویتر و در دسترستر شوند، قدرت سازمانهایی که به این پایگاهها دسترسی دارند نیز بیشتر خواهد شد؛ از بانکها و شرکتهای اعتباری گرفته تا پلتفرمهای تبلیغاتی و حتی دولتها. برای اکوسیستم فناوری و استارتاپی، از جمله در ایران، درک این تنش میان نوآوری، حریم خصوصی و عدالت در تصمیمگیریهای خودکار، بهویژه در حوزه فینتک و وامدهی دیجیتال، اهمیت استراتژیک دارد.
منبع خبر: The Verge
