یک ناظر اقتصاد مصرفکننده در آمریکا پس از رونمایی گوگل از «پروتکل تجارت یونیورسال» برای عوامل هوش مصنوعی خرید، نسبت به پیامدهای این فناوری بر قیمتگذاری و حریم خصوصی کاربران هشدار داده است؛ اما گوگل این نگرانیها را اشتباهبرداشت از اسناد فنی خود میداند.
چرا پروتکل عامل خرید گوگل جنجالساز شد؟
گوگل اخیراً چارچوبی برای عاملهای هوش مصنوعی معرفی کرده که قرار است خرید آنلاین را برای کاربران سادهتر کند و بین خریدار، فروشنده و پلتفرمهای مختلف فروش، ارتباط خودکار برقرار کند. در این میان، این نهاد حامی مصرفکننده با استناد به نقشهراه و مستندات فنی پروتکل، نسبت به قابلیتهایی مانند «upselling» و تنظیم قیمتها بر اساس برنامههایی مثل تخفیف اعضای جدید و باشگاه مشتریان ابراز نگرانی کرده است.
به باور این منتقد، اگر عاملهای خرید تحت کنترل شرکتهای بزرگ فناوری باشند، در آینده میتوانند با تحلیل تاریخچه چتهای هوش مصنوعی و الگوهای خرید کاربران، برای هر فرد قیمتی متفاوت تعیین کنند؛ چیزی که او آن را «قیمتگذاری نظارتی» مینامد. چنین سناریویی میتواند به این معنا باشد که بهجای یک قیمت واحد برای همه، هر کاربر بر اساس برداشت پلتفرم از «توان پرداخت» خود، پیشنهاد قیمت متفاوتی دریافت کند.
گوگل اما در پاسخ رسمی خود اعلام کرده است که ادعاهای مطرحشده درباره امکان گرانتر نشاندادن قیمتها نادرست است و بهصراحت میگوید فروشندگان حق ندارند روی پلتفرم گوگل قیمتی بالاتر از وبسایت خود نمایش دهند. این شرکت توضیح داده که «upselling» در این پروتکل به معنای پیشنهاد گزینههای پرمیوم و گرانتر به کاربر است، نه تغییر قیمت یک کالا برای هر فرد. گوگل همچنین درباره بخشی از مستندات فنی که به «پنهانکردن پیچیدگی در صفحه رضایت کاربر» اشاره میکند، میگوید هدف، سادهسازی و ادغام چند عمل مختلف در یک صفحه است، نه مخفیکردن مفاد رضایت.
صرفنظر از اینکه در این مورد خاص حق با چه کسی باشد، بحث مطرحشده برای صنعت هوش مصنوعی و تجارت الکترونیک بسیار مهم است. شرکتهای بزرگ فناوری همزمان که بهترین زیرساخت را برای ساخت عاملهای خرید هوشمند دارند، از طرف دیگر مدل کسبوکارشان بر تبلیغات، همکاری با فروشندگان و تحلیل دادههای کاربران استوار است؛ تلاقی همین منافع میتواند در آینده محل تضاد و نیازمند مقرراتگذاری دقیق باشد. برای کاربر ایرانی هم که بهسرعت در حال استفاده از ابزارهای نوین هوش مصنوعی است، آگاهی از این ریسکها اهمیت دارد تا هنگام سپردن تصمیمهای خرید به عاملهای خودکار، نسبت به حریم خصوصی و شفافیت قیمتها حساستر باشد.
در چنین فضایی، استفاده آگاهانه از ابزارهای هوش مصنوعی و انتخاب سرویسدهندههای متنوع میتواند تا حدی وابستگی به پلتفرمهای بزرگ را کاهش دهد. برای مثال کاربرانی که میخواهند از مدلها و دستیارهای مختلف بینالمللی استفاده کنند، با سرویسهایی مثل خرید اکانت های هوشمصنوعی میتوانند همزمان به چندین ابزار متفاوت دسترسی داشته باشند و تجربه شخصیسازیشدهتری را بدون قفلشدن در یک اکوسیستم خاص رقم بزنند.
در نهایت، همانطور که گزارش تککرانچ یادآور میشود، هرچند عاملهای هوش مصنوعی میتوانند کارهای خستهکننده مثل جستوجوی کالا یا مقایسه قیمتها را برای ما انجام دهند، اما تا زمانی که چارچوبهای نظارتی و شفافیت کافی درباره نحوه استفاده از دادهها و قیمتگذاری وجود نداشته باشد، اصل قدیمی «مراقب خرید خود باش» همچنان معتبر میماند. منبع خبر: TechCrunch
