رباتهای انساننما دوباره به تیتر اول دنیای فناوری برگشتهاند. از یک سو ایلان ماسک از «ارتش رباتها» صحبت میکند و چین این حوزه را موتور رشد اقتصادی آینده میبیند، و از سوی دیگر، بسیاری از نمایشها و ویدئوهای وایرال هنوز نشان میدهند که فناوری با وعدهها فاصله دارد.
موج جدید رباتهای انساننما چگونه شکل گرفت؟
به گزارش رابرت هارت در نشریه ورج، بخشی از هیجان امروز حول رباتهای انساننما از نمایشهای تسلا و ربات Optimus آغاز شد؛ نمایشی که هم شامل دموهای ناموفق و ویدئوهای سقوط ربات است و هم سابقه استفاده از اپراتورهای انسانی پشت صحنه را دارد. در همین حال، شرکتهای بزرگ فناوری و استارتاپهای رباتیک در آمریکا، اروپا و آسیا روی نسل جدید رباتهای دوپا و «هوش مجسم» سرمایهگذاری میکنند.
چین نیز embodied AI را، که شامل رباتهای انساننما، پهپادها و رباتهای چهارپا میشود، به عنوان یکی از پیشرانهای اصلی اقتصاد آینده تعریف کرده است. سرمایهگذاری دولتی، یارانهها و برنامهریزی صنعتی باعث شده دهها شرکت بزرگ و کوچک چینی وارد این رقابت شوند و رویدادهایی مانند «بازیهای جهانی رباتهای انساننما» برگزار شود.
فاصله بین دمو و واقعیت
با وجود ویدئوهای متعدد از رباتهایی که کارهای خانگی انجام میدهند یا در مسابقات ورزشی شرکت میکنند، نویسنده تأکید میکند بسیاری از این نمایشها یا کاملاً اسکریپتشدهاند یا با تلهاپراسیون (کنترل از راه دور توسط انسان) اجرا میشوند. نمونههایی از رباتهای خانگی که کارهایی مانند شستن ظرف یا تا کردن لباس را انجام میدهند، در عمل هنوز کند، پرخطا و وابسته به نیروی انسانی هستند؛ ضمن اینکه قیمت آنها برای مصرفکننده عادی پایین نیست.
در پس این نمایشها، تلاش اصلی شرکتها جمعآوری دادههای دنیای واقعی برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی رباتیک است. همانطور که مدلهای زبانی بزرگ با دادههای متنی عظیم اینترنت تغذیه شدند، رباتها به حجم عظیمی از دادههای حرکتی و تعاملی نیاز دارند؛ چیزی که هنوز بهسادگی در دسترس نیست و شرکتها با نصب دوربین و حسگر روی انسانها یا استقرار رباتهای نیمهخودکار در خانه و محیط کار در پی ساختن آن هستند.
چرا این بحث برای آینده فناوری مهم است؟
بهبود سختافزار، کاهش هزینه قطعات و پیشرفت در مدلهای هوش مصنوعی، رباتهای انساننما را از رؤیاهای صرف علمیتخیلی به محصولاتی نزدیکتر کرده که دستکم برای برخی کاربران و کسبوکارها قابل خرید است. این روند میتواند ساختار نیروی کار، تولید صنعتی، خدمات و حتی کارهای خانگی را در دهه آینده تغییر دهد؛ موضوعی که برای کشورهایی مثل ایران نیز از نظر سیاستگذاری صنعتی، آموزش مهارتهای جدید و بحثهای اخلاقی و حقوقی اهمیت دارد.
در عین حال، نهادهای برنامهریزی در چین و تحلیلگران مستقل هشدار دادهاند که ممکن است «حباب ربات انساننما» در حال شکلگیری باشد؛ تعداد زیاد شرکتها و سرمایهگذاریها در مقابل کمبود موارد استفاده عملی و پایدار، این نگرانی را بهوجود آورده که بخشی از این موج بیشتر حاصل تبلیغات و امیدواری است تا ظرفیت واقعی بازار امروز.
این یادداشت در نهایت تأکید میکند تا زمانی که رباتها واقعاً خودمختار و قابل اعتماد نشوند و شرکتها بهجای ویدئوهای تبلیغاتی، کاربردهای روزمره و اقتصادی ارائه نکنند، تشخیص مرز بین پیشرفت واقعی و هیجان اغراقشده کار آسانی نخواهد بود؛ هرچند این مسیر میتواند در سالهای پیشرو شکل دنیای رباتیک و هوش مصنوعی را تعیین کند.
منبع خبر: The Verge
