طوفان زمستانی، فشار مراکز داده هوش مصنوعی بر شبکه برق را آشکار کرد

طوفان زمستانی عظیمی که در روزهای اخیر بخش بزرگی از ایالات متحده را دربرگرفت، به آزمونی برای شبکه‌های برق این کشور بدل شد؛ شبکه‌هایی که هم‌زمان باید سرمای شدید و رشد انفجاری مراکز داده هوش مصنوعی را تاب بیاورند. گزارش جدید نشان می‌دهد قیمت عمده‌فروشی برق در مناطقی مانند «دیتاسنتر الی» در ایالت ویرجینیا به‌طور ناگهانی جهش کرده است.

طوفان، مراکز داده و قبض‌های برق

بر اساس این گزارش، سرمای ماندگار پس از طوفان زمستانی «فرن» باعث شد صدها هزار مشترک با قطعی برق روبه‌رو شوند و هم‌زمان شبکه‌هایی که پیش از این زیر فشار مراکز داده هوش مصنوعی بودند، با جهش تقاضای گرمایش خانگی هم دست‌وپنجه نرم کنند. در ویرجینیا که بالاترین تمرکز مراکز داده را در آمریکا دارد، قیمت برق عمده‌فروشی در اوج طوفان چندین برابر روز پیش از آن شد و همین موضوع می‌تواند نارضایتی از افزایش قبوض را تشدید کند.

کارشناسان انرژی می‌گویند هنوز زود است که بتوان سهم دقیق مراکز داده را در نوسان‌های این هفته اندازه‌گیری کرد، اما یک نکته روشن است: رشد سریع مصرف برق برای پردازش‌های سنگین هوش مصنوعی، کار برنامه‌ریزی برای بحران‌های آب‌وهوایی را سخت‌تر و بازار برق را پرنوسان‌تر کرده است. شبکه‌های سنی، خطوط انتقال ناکافی و هزینه‌های بالای نوسازی زیرساخت، همگی در کنار هم قیمت برق را رو به بالا هل می‌دهند.

چالش بلندمدت هوش مصنوعی برای صنعت انرژی

به‌گفته تحلیلگران، تقاضای برق در آمریکا با آهنگی کم‌سابقه در حال افزایش است؛ نه فقط به خاطر هوش مصنوعی، بلکه به دلیل توسعه تولید صنعتی و برقی‌سازی ساختمان‌ها و حمل‌ونقل. با این حال، دیتاسنترهای هوش مصنوعی به دلیل بار پیوسته و شدید خود، به یکی از نمادهای این رشد تبدیل شده‌اند. وزارت انرژی آمریکا حتی به اپراتورهای شبکه اجازه داده است در شرایط اضطراری از ژنراتورهای پشتیبان مراکز داده و صنایع بزرگ، بدون محدودیت‌های معمول محیط‌زیستی، استفاده کنند؛ هرچند مشخص نیست این ابزار در عمل تا چه حد می‌تواند کمبود عرضه را جبران کند.

برخی کارشناسان پیشنهاد می‌کنند که اپراتورهای مراکز داده در دوره‌های اوج مصرف، داوطلبانه بار خود را کاهش دهند و از برنامه‌های «پاسخگویی به تقاضا» برای کسب درآمد استفاده کنند؛ روشی که در سال‌های گذشته برای مزارع استخراج رمزارز امتحان شده است. اما با توجه به هیجان فعلی بازار هوش مصنوعی، بعید است شرکت‌های فناوری به‌سادگی حاضر شوند توان محاسباتی خود را محدود کنند، حتی اگر قیمت برق بالا باشد.

برای کاربران و فعالان ایرانی حوزه فناوری، این تحولات یادآور آن است که گسترش جهانی هوش مصنوعی تنها به نرم‌افزار خلاصه نمی‌شود و زیرساخت‌های انرژی، اقلیم و اقتصاد نیز مستقیماً از آن تأثیر می‌پذیرند. از سوی دیگر، افزایش تعداد مدل‌ها و سرویس‌های ابری باعث شده بسیاری از کاربران ایرانی به‌جای ساخت زیرساخت داخلی پرهزینه، از سرویس‌های آماده استفاده کنند و با خرید اکانت های هوش‌مصنوعی به این ابزارها دسترسی بگیرند؛ رویکردی که فشار بر شبکه برق داخل کشور را هم کمتر می‌کند.

منبع خبر: The Verge