طرح احداث ابرمرکز داده در گرینلند دورافتاده

یک مقام سابق در دولت دونالد ترامپ با راه‌اندازی شرکتی به نام گرین‌مت (GreenMet) به دنبال احداث یک مرکز داده عظیم در منطقه‌ای دورافتاده از گرینلند است؛ طرحی که در صورت اجرا می‌تواند این جزیره سردسیر را به یکی از بازیگران نوظهور در زیرساخت‌های دیجیتال جهان تبدیل کند، اما همزمان با چالش‌ها و ابهامات جدی نیز روبه‌رو است.

چرا گرینلند و یک مرکز داده عظیم؟

بر اساس گزارش سی‌ان‌بی‌سی، ایده اصلی پشت این پروژه استفاده از هوای سرد طبیعی گرینلند برای خنک‌سازی سرورها و بهره‌گیری از منابع انرژی تجدیدپذیر محلی است تا هزینه‌های انرژی و ردپای کربنی یک ابرمرکز داده کاهش یابد. رشد سریع خدمات ابری، استریم و هوش مصنوعی باعث شده تقاضا برای ظرفیت مراکز داده و انرژی برق در جهان به‌طور بی‌سابقه‌ای افزایش یابد و پروژه‌هایی در مناطق خنک و کم‌جمعیت جذاب‌تر شوند.

با این حال، اجرای چنین پروژه‌ای در نقطه‌ای بسیار دور از مراکز جمعیتی و شبکه‌های ارتباطی پرظرفیت، نیازمند سرمایه‌گذاری سنگین در زیرساخت‌های برق، فیبر نوری، حمل‌ونقل و نیروی انسانی است. منتقدان می‌گویند هنوز روشن نیست آیا این پروژه می‌تواند مشتریان کافی (از جمله شرکت‌های ابری و ارائه‌دهندگان سرویس‌های هوش مصنوعی) جذب کند و از نظر اقتصادی توجیه‌پذیر باشد یا خیر.

اهمیت برای صنعت مراکز داده و هوش مصنوعی

در سال‌های اخیر، رقابت برای ساخت مراکز داده در مکان‌های جدید و خنک مانند کشورهای شمال اروپا شدت گرفته است. اگر پروژه گرینلند به مرحله اجرا برسد، می‌تواند الگوی تازه‌ای برای استقرار مراکز داده در مناطق بسیار سرد و دورافتاده ارائه دهد و بر معماری زیرساخت‌ ابری و هوش مصنوعی در دهه آینده تأثیر بگذارد. از سوی دیگر، موضوع حاکمیت داده، امنیت، و ملاحظات ژئوپلیتیک در منطقه‌ای حساس مانند قطب شمال نیز در تصمیم‌گیری دولت‌ها و سرمایه‌گذاران نقش مهمی خواهد داشت.

برای کاربران و کسب‌وکارهای ایرانی، دنبال کردن چنین روندهایی اهمیت دارد؛ چرا که رشد انفجاری هوش مصنوعی و نیاز به قدرت پردازش، به‌طور غیرمستقیم روی هزینه و کیفیت سرویس‌های ابری و ابزارهای هوش مصنوعی که از خارج تهیه می‌کنند نیز اثر می‌گذارد. بسیاری از توسعه‌دهندگان در ایران برای دسترسی به ابزارهای نوین، به سرویس‌های بین‌المللی متکی هستند و استفاده از خدماتی مانند خرید اکانت های هوش‌مصنوعی می‌تواند راهی برای دسترسی پایدارتر به این ابزارها باشد؛ ابزارهایی که در پشت صحنه بر زیرساخت‌هایی نظیر همین مراکز داده عظیم تکیه دارند.

در نهایت، موفقیت یا شکست این طرح در گرینلند می‌تواند بر تصمیم سایر کشورها و شرکت‌ها برای سرمایه‌گذاری در مناطق سرد و کمتر توسعه‌یافته اثر بگذارد و تصویری روشن‌تر از آینده صنعت مراکز داده و مصرف انرژی در عصر هوش مصنوعی ارائه کند.

منبع خبر: CNBC