آمازون در آستانه موج جدیدی از ابزارهای خرید مبتنی بر هوش مصنوعی قرار گرفته است؛ رباتها و ایجنتهایی که میتوانند به جای کاربر در وب جستوجو کنند، قیمتها را مقایسه کنند و در نهایت خودشان سفارش خرید را ثبت کنند. این روند پرسش مهمی برای آمازون ایجاد کرده است: باید با این رباتها مقابله کند یا با آنها همراه شود و نقش جدیدی در زنجیره خرید آنلاین برای خود تعریف کند؟
چالش مدل کسبوکار آمازون با ایجنتهای خرید
مدل فعلی آمازون بر این فرض استوار است که کاربر مستقیماً وارد سایت یا اپلیکیشن شود، محصولات را ببیند و از میان پیشنهادها، تبلیغات و نتایج جستوجو انتخاب کند. اما اگر رباتهای خرید هوش مصنوعی، بدون حضور کاربر، به طور مستقیم به سراغ فروشگاهها بروند و صرفاً براساس دادهها و معیارهای خود تصمیم بگیرند، کنترل «ویترین» و مسیر انتخاب از دست پلتفرمهایی مثل آمازون خارج میشود.
این وضعیت نوعی «دوراهی رهبران» برای آمازون ایجاد میکند؛ از یک سو، محدود کردن رباتها یا بستن دسترسی آنها میتواند در کوتاهمدت از درآمد تبلیغاتی و مدل سنتی مارکتپلیس محافظت کند. از سوی دیگر، همراهی با این روند و ارائه APIها، ابزارها یا حتی ایجنتهای اختصاصی میتواند جایگاه آمازون را در نسل بعدی خرید آنلاین تثبیت کند، هرچند ممکن است نیازمند بازطراحی جدی در شیوه نمایش کالا، قیمتگذاری و همکاری با فروشندگان باشد.
اهمیت این روند برای صنعت خردهفروشی و کاربران
گسترش رباتهای خرید هوش مصنوعی میتواند رقابت در خردهفروشی آنلاین را شدیدتر کند؛ چراکه این ایجنتها در تئوری میتوانند صرفاً براساس قیمت، کیفیت و شرایط ارسال تصمیم بگیرند و وابستگی کمتری به برند پلتفرم داشته باشند. اگر این روند فراگیر شود، ممکن است سهم ترافیک مستقیم به سایتهای بزرگ کاهش یابد و ارزش «جستوجوی داخلی» در پلتفرمها به نفع مقایسهگرها و ایجنتهای مستقل کم شود.
برای کاربران، بهویژه در بازارهایی مثل ایران که دسترسی مستقیم به برخی سرویسهای خارجی محدود است، این ایده میتواند از نظر مفهومی جذاب باشد؛ ایجنتی که بتواند بهصورت خودکار پیشنهاد مناسبتر را از میان فروشگاههای متعدد پیدا کند. با این حال، مسائل حریم خصوصی، شفافیت الگوریتمها و وابستگی به زیرساختهای خارجی، چالشهایی هستند که در عمل باید به آنها توجه شود.
آمازون و دیگر پلتفرمهای بزرگ اکنون باید تصمیم بگیرند که نقش خود را در دنیایی که در آن ایجنتهای هوش مصنوعی به «مشتری اصلی» پلتفرمها تبدیل میشوند چگونه تعریف کنند؛ تصمیمی که میتواند مسیر تحول تجارت الکترونیک در سالهای آینده را شکل دهد.
منبع خبر: CNBC
