جیم کرامر، مجری و تحلیلگر شناختهشده بازار سهام در آمریکا، از برنامه آمازون برای انجام یک معامله پیچیده در حوزه هوش مصنوعی بهشدت انتقاد کرده و میگوید این نوع «معاملات چرخشی» یادآور روزهای حباب داتکام در اوایل دهه ۲۰۰۰ است.
معامله چرخشی چیست و چرا بحثبرانگیز شده است؟
بر اساس گزارشهای منتشرشده، آمازون در حال بررسی مدلی از همکاری و سرمایهگذاری در اکوسیستم هوش مصنوعی است که در آن یک شرکت فناوری همزمان بهعنوان مشتری خدمات ابری، شریک تجاری و سرمایهگذار در طرف مقابل ظاهر میشود. این ساختارها به دلیل آنکه میتوانند به شکلگیری درآمد و ارزشگذاری «روی کاغذ» کمک کنند، از سوی برخی تحلیلگران «چرخشی» یا «گردشی» خوانده میشوند.
کرامر هشدار داده است که اگر شرکتهای بزرگ فناوری با استفاده از چنین ساختارهایی، بهطور غیرمستقیم رشد یکدیگر را از طریق قراردادهای متقابل و سرمایهگذاریهای درهمتنیده به نمایش بگذارند، بازار ممکن است دوباره وارد فاز حبابی شبیه دوران داتکام شود؛ دورانی که در آن درآمدهای ناپایدار و روابط تجاری پیچیده، برای توجیه ارزشگذاریهای بسیار بالا استفاده میشد.
پیامدها برای بازار هوش مصنوعی و سرمایهگذاران
با اوجگیری رقابت غولهای فناوری در زمینه مدلهای زبانی بزرگ، زیرساخت ابری و استارتاپهای هوش مصنوعی، ریسک شکلگیری ساختارهای مالی پیچیده نیز افزایش یافته است. این نوع معاملات میتواند بهطور موقت رشد درآمدی سرویسهای ابری و شرکتهای فعال در هوش مصنوعی را پررنگتر نشان دهد، اما در نهایت شفافیت صورتهای مالی و پایداری این رشد را زیر سؤال میبرد.
برای سرمایهگذاران بازار سهام و حتی فعالان فناوری در کشورهای دیگر، از جمله ایران، این بحث یادآور اهمیت شفافیت قراردادهای ابری و سرمایهگذاریهای متقابل در اکوسیستم هوش مصنوعی است. زمانی که بخش قابلتوجهی از تقاضا و رشد از طریق قراردادهای درهمتنیده بین چند بازیگر بزرگ ایجاد شود، ارزیابی واقعی ریسک و بازده برای بازار دشوارتر خواهد شد.
به گفته تحلیلگران، فشار برای رشد سریع در بازار هوش مصنوعی ممکن است شرکتها را به سمت مدلهایی سوق دهد که در کوتاهمدت جذاب به نظر میرسند اما در بلندمدت میتوانند به نوسان شدید ارزش سهام منجر شوند؛ بهویژه اگر درآمدهای ایجادشده پایدار نباشد یا بیش از حد به روابط چندجانبه وابسته باشد.
منبع خبر: CNBC
