اتهام گسترده دیزنی به گوگل بر سر نقض کپی‌رایت در مدل‌های هوش مصنوعی

دیزنی در نامه‌ای تند و رسمی، گوگل را به نقض گسترده حق نشر از طریق استفاده غیرمجاز از آثار این شرکت برای آموزش و تولید محتوای هوش مصنوعی متهم کرده است. این نامه توقف فوری هرگونه استفاده از شخصیت‌ها و محتوای تحت کپی‌رایت دیزنی در ابزارهای هوش مصنوعی گوگل را مطالبه می‌کند.

جزئیات نامه و مدل‌های مورد انتقاد

بر اساس گزارش منتشرشده، دیزنی در یک نامه «توقف و خودداری» خطاب به گوگل، مدل‌های هوش مصنوعی این شرکت از جمله Gemini، Veo، Imagen و Nano Banana را هدف قرار داده است. به ادعای دیزنی، این مدل‌ها تصاویری شبیه شخصیت‌های مجموعه‌هایی مانند Frozen، Deadpool، Star Wars و Guardians of the Galaxy تولید کرده‌اند و گوگل همچون یک «دستگاه فروش خودکار مجازی»، بازار را با آثار ناقض کپی‌رایت پر کرده و از این وضعیت سود تجاری به‌دست می‌آورد.

دیزنی همچنین مدعی است که ماه‌ها تلاش کرده تا گوگل را به پیاده‌سازی سازوکارهای جدی‌تر برای جلوگیری از نقض حق نشر متقاعد کند، اما گوگل به اندازه کافی همکاری نکرده است. در پاسخ، سخن‌گوی گوگل با تأکید بر «رابطه دیرینه و دوطرفه سودمند» با دیزنی، اعلام کرده که این شرکت از داده‌های عمومی وب برای آموزش مدل‌ها استفاده می‌کند و ابزارهایی مانند Google-extended و Content ID را برای کنترل بهتر حقوق ناشران و صاحبان محتوا در اختیار آن‌ها گذاشته است.

هم‌زمانی با قرارداد بزرگ دیزنی و اوپن‌ای‌آی

نکته قابل توجه این است که دیزنی این نامه را تنها یک روز پیش از اعلام یک قرارداد میلیارددلاری با اوپن‌ای‌آی ارسال کرده است؛ قراردادی که به کاربران سرویس ویدیوی مولد Sora اجازه می‌دهد با استفاده از بیش از ۲۰۰ شخصیت از دیزنی، مارول، پیکسار و Star Wars ویدیو بسازند. قرار است بخشی از این ویدیوهای تولیدشده با هوش مصنوعی در سرویس پخش آنلاین دیزنی‌پلاس نیز نمایش داده شود؛ مسیری که دیزنی چندی پیش توسط مدیرعامل خود از آن پرده برداشته بود.

ابعاد حقوقی برای صنعت هوش مصنوعی

این اقدام تازه دیزنی در ادامه رویکرد تهاجمی این شرکت در برابر استفاده از دارایی‌های فکری‌اش توسط استارتاپ‌ها و پلتفرم‌های هوش مصنوعی است. پیش‌تر، دیزنی به پلتفرم Character.AI درباره استفاده از شخصیت‌های خود هشدار داده بود که نتیجه آن حذف این شخصیت‌ها از سایت بود. دیزنی همچنین شکایت‌هایی علیه برخی ابزارهای تولید تصویر با هوش مصنوعی به اتهام کپی‌برداری از شخصیت‌های محبوب خود مطرح کرده است. برای صنعت هوش مصنوعی، تنش میان غول‌های سرگرمی و شرکت‌های فناوری به معنای فشار بیشتر برای شفافیت در منبع داده‌های آموزشی، طراحی ابزارهای حفاظت از حق نشر و احتمالاً تنظیم‌گری سخت‌گیرانه‌تر است؛ موضوعی که برای توسعه‌دهندگان و استارتاپ‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی، از جمله در ایران، اهمیت زیادی دارد.

در نهایت، این پرونده تازه نشان می‌دهد که تعادل میان نوآوری در مدل‌های مولد هوش مصنوعی و حفظ حقوق صاحبان آثار هنوز به نقطه پایدار نرسیده است و هر قرارداد جدید میان شرکت‌های سرگرمی و ارائه‌دهندگان فناوری هوش مصنوعی، می‌تواند هم فرصت تجاری و هم ریسک حقوقی به همراه داشته باشد.

منبع خبر: The Verge