یک قاضی فدرال در آمریکا اعلام کرده است که شکایت ایلان ماسک از OpenAI و همبنیانگذارانش، سم آلتمن و گرگ بروکمن، در ماه مارس به دادگاه با حضور هیأت منصفه خواهد رفت. این تصمیم پس از آن گرفته شد که قاضی تشخیص داد شواهدی برای پشتیبانی از ادعاهای ماسک وجود دارد.
جزئیات شکایت ماسک از OpenAI
ایلان ماسک در سال ۲۰۲۴ از OpenAI شکایت کرد و مدعی شد این شرکت و مدیرانش تعهدات قراردادی اولیه را نقض کردهاند. به گفته او، قرار بود ساختار OpenAI بهعنوان یک نهاد غیرانتفاعی حفظ شود و تمرکز آن بر توسعه هوش مصنوعی به نفع بشریت باشد، نه کسب سود. ماسک که از سرمایهگذاران اولیه و همبنیانگذاران OpenAI بود، حدود سال ۲۰۱۸ از هیأتمدیره استعفا داد؛ استعفایی که بهطور رسمی با استناد به تعارض منافع با فعالیتهای هوش مصنوعی تسلا توضیح داده شد.
OpenAI از سال ۲۰۱۹ با ایجاد یک زیرمجموعه انتفاعی با مدل «سود محدود» بهسمت ساختار تجاریتر حرکت کرد تا بتواند سرمایه و نیروی انسانی موردنیاز برای مقیاسدهی به محصولات و تحقیقات خود را جذب کند. این روند در اکتبر ۲۰۲۵ با تکمیل فرایند بازساخت رسمی ساختار حقوقی ادامه یافت؛ جایی که شاخه انتفاعی به یک شرکت با منفعت عمومی (Public Benefit Corporation) تبدیل شد و نهاد غیرانتفاعی اولیه حدود ۲۶ درصد از سهام را حفظ کرد. ماسک اکنون بهدنبال دریافت خسارت مالی از آنچه «سودهای ناروا» مینامد است و میگوید سرمایهگذاری حدود ۳۸ میلیون دلاری و اعتبار خود را بر پایه تضمین حفظ ساختار غیرانتفاعی انجام داده است.
چرا این پرونده برای صنعت هوش مصنوعی مهم است؟
این پرونده میتواند پیامدهای مهمی برای نحوه ساختاردهی شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی داشته باشد؛ شرکتهایی که از یکسو نیاز به سرمایهگذاری کلان دارند و از سوی دیگر زیر ذرهبین افکار عمومی و نهادهای تنظیمگر قرار گرفتهاند. مناقشه میان هدف «منفعت عمومی» و فشار برای «سودآوری» در این حوزه، بحثی کلیدی است و نتیجه دادگاه میتواند بر مدلهای آینده ترکیب ساختارهای غیرانتفاعی و انتفاعی در استارتاپهای هوش مصنوعی تأثیر بگذارد.
برای مخاطبان ایرانی، دنبالکردن چنین پروندههایی میتواند دید بهتری درباره نحوه شکلگیری قراردادها، ساختار حاکمیت شرکتی و ریسکهای حقوقی پروژههای بزرگ هوش مصنوعی بدهد. در همین فضا، بسیاری از کاربران و توسعهدهندگان در داخل کشور نیز به ابزارهای پیشرفته هوش مصنوعی وابسته شدهاند و از طریق سرویسهایی مانند خرید اکانت های هوشمصنوعی به این پلتفرمها دسترسی بهتری پیدا میکنند؛ پلتفرمهایی که تصمیمات تجاری و حقوقیشان میتواند مستقیم یا غیرمستقیم بر تجربه کاربران جهانی اثر بگذارد.
OpenAI در واکنش به این شکایت، آن را «بیاساس» و بخشی از الگوی آزار و فشار مستمر از سوی ماسک توصیف کرده است. با این حال، اکنون هیأت منصفه آمریکایی باید در مورد ادعاهای دو طرف و اینکه آیا توافقهای اولیه واقعاً نقض شدهاند یا خیر، تصمیمگیری کند.
منبع خبر: TechCrunch
