گوگل سال ۲۰۲۵ را در حالی آغاز کرد که زیر فشار پروندههای بزرگ ضدانحصار، شکایتهای حقوقی و رقابتی بیسابقه در حوزه هوش مصنوعی قرار داشت؛ سالی که بهنظر میرسید میتواند بدترین سال این غول فناوری باشد، اما در پایان با رکوردهای تازه درآمدی و تثبیت موقعیت گوگل در بازار AI تمام شد.
پیروزیهای نسبی در دادگاه و عبور از خطر تجزیه
در ابتدای سال، گوگل با چند پرونده مهم در ایالات متحده روبهرو بود؛ از جمله پرونده ضدانحصار جستوجو که در آن بهعنوان «انحصارگر» شناخته شده بود و احتمال میرفت دادگاه آن را مجبور به فروش مرورگر کروم یا بخشهایی از کسبوکار تبلیغات کند. اما قاضی مسئول پرونده، در نهایت با شدیدترین پیشنهادها از سوی وزارت دادگستری همراه نشد و اجازه داد ساختار اصلی کسبوکار جستوجو و قراردادهای پیشفرض گوگل با شرکتهایی مانند سازندگان گوشی و مرورگرها حفظ شود، هرچند تعهداتی درباره اشتراکگذاری بخشی از دادههای جستوجو با رقبا برای آن تعیین شد.
در پرونده جداگانه ضدانحصار تبلیغات آنلاین، دولت آمریکا همچنان در تلاش است گوگل را وادار به واگذاری بخشهایی از پلتفرم تبلیغاتیاش کند، اما نشانهها حاکی از آن است که رویکرد قضات بیشتر به سمت راهحلهای رفتاری و توافقی متمایل شده و موج سیاسی برای تجزیه شرکتهای بزرگ فناوری نسبت به چند سال قبل ضعیفتر شده است. در کنار اینها، اختلاف طولانیمدت با شرکت بازیسازی اپیک بر سر قوانین فروش و پرداخت در فروشگاه گوگل پلی نیز ادامه دارد و گوگل در حال مذاکره برای توافقی است که به جای تغییرات ریشهای در ساختار اندروید، بیشتر بر کاهش کارمزدها و تعریف چارچوبهای جدید برای فروشگاههای اپ متکی باشد.
سال اوجگیری هوش مصنوعی و تراشههای اختصاصی گوگل
در پسزمینه این درگیریهای حقوقی، بزرگترین ریسک و در عین حال بزرگترین فرصت گوگل، هوش مصنوعی بود. این شرکت در سال ۲۰۲۵ با رقبایی مثل مایکروسافت، متا و استارتاپهایی مانند OpenAI و Anthropic رقابتی مستقیم داشت؛ رقابتی که نیازمند سرمایهگذاری چند ده میلیارد دلاری روی مراکز داده و مدلهای زبانی و مولد بود. با این حال، مجموعه مدلهای هوش مصنوعی گوگل از جمله نسل جدید Gemini و مدلهای مخصوص تصویر و ویدئو توانستند در بازار و شبکههای اجتماعی به موفقیتهای چشمگیر دست پیدا کنند و جایگاه گوگل را بهعنوان یکی از بازیگران اصلی این موج تثبیت کنند.
از منظر تجاری نیز گوگل علاوه بر تکیه بر درآمد عظیم تبلیغات، در فضای ابری و زیرساخت AI رشد قابل توجهی داشت. پردازندههای اختصاصی Tensor Processing Unit (TPU) که سالها صرفاً از طریق سرویس ابری در اختیار مشتریان قرار میگرفت، حالا با نسل جدید خود بهصورت مستقیم به شرکتهای دیگر فروخته میشود و برخی بازیگران مهم هوش مصنوعی برای تأمین توان پردازشی مدلهای خود به این تراشهها روی آوردهاند. این ترکیب از زیرساخت سختافزاری و نرمافزار AI، گوگل را در موقعیتی قرار داده که هم شبیه سازندگان تراشه و هم شبیه ارائهدهندگان مدل هوش مصنوعی عمل میکند.
چرا این سال برای دنیای فناوری مهم است؟
تجربه گوگل در سال ۲۰۲۵ نشان میدهد که چگونه دعواهای ضدانحصار و فشارهای سیاسی الزاماً به تجزیه شرکتهای بزرگ منتهی نمیشود و در عوض میتواند به تغییرات محدود در رفتار بازار ختم شود. برای فعالان حوزه فناوری ـ از استارتاپهای AI گرفته تا رگولاتورها ـ نتیجه این سال نمونهای است از اینکه حتی در اوج فشار حقوقی، اگر مدل کسبوکار و درآمد پایدار باشد، یک شرکت میتواند همزمان روی نسل بعدی فناوریها مانند هوش مصنوعی سرمایهگذاری تهاجمی انجام دهد. برای خوانندگان ایرانی نیز پیگیری این روند مهم است، چون نشان میدهد جهتگیری غولهای جهانی در AI، روی استانداردها، ابزارها و خدماتی که در نهایت در بازارهای دیگر (از جمله ایران، ولو بهصورت غیررسمی) در دسترس قرار میگیرد، چه اثری خواهد داشت.
با وجود همه این موفقیتها، بسیاری از پروندههای حقوقی گوگل هنوز بهطور کامل بسته نشده و بازار هوش مصنوعی نیز نشانههایی از حباب و عدم قطعیت جدی دارد. با این حال، برای شرکتی که سال را با احتمال تجزیه و از دست دادن داراییهای کلیدی آغاز کرد و آن را با سود و درآمد تاریخی و موقعیت تقویتشده در AI به پایان میرساند، میتوان گفت ۲۰۲۵ به یکی از بهترین سالهایش تبدیل شده است. منبع خبر: The Verge
