اینستاکارت، پلتفرم مشهور خرید آنلاین و تحویل مواد غذایی در آمریکا، اعلام کرده آزمایشهای سیستم قیمتگذاری مبتنی بر هوش مصنوعی را که برای بخشی از کاربران به افزایش هزینه سبد خرید منجر شده بود، متوقف کرده است. این تصمیم پس از انتقادهایی درباره شفافیت و تأثیر این مدل قیمتگذاری بر مشتریان گرفته شده است.
جزئیات تصمیم اینستاکارت و نگرانیهای کاربران
بر اساس گزارشها، اینستاکارت در یک دوره آزمایشی از الگوریتمهای هوش مصنوعی برای تنظیم قیمتها و ساختار کارمزدها استفاده کرده بود. هدف رسمی این رویکرد، بهینهسازی تجربه خرید و هماهنگی بهتر میان قیمتها، تخفیفها و هزینههای تحویل عنوان شده بود، اما برخی مشتریان متوجه افزایش هزینه نهایی خرید خود شدند و این موضوع بحثبرانگیز شد.
استفاده از هوش مصنوعی در قیمتگذاری، موضوعی رو به گسترش در خردهفروشی آنلاین است، اما وقتی نتیجه آن افزایش غیرمنتظره هزینه برای کاربران باشد، نگرانیهایی درباره عدالت قیمتی و تبعیض الگوریتمی شکل میگیرد. توقف این آزمایشها از سوی اینستاکارت نشان میدهد حتی شرکتهای بزرگ فناوری نیز در برابر واکنش منفی مصرفکنندگان و نگاه نهادهای ناظر نسبت به شفافیت الگوریتمها محتاط شدهاند.
اهمیت ماجرا برای صنعت فناوری و کاربران ایرانی
این رویداد برای کل صنعت فناوری و تجارت الکترونیک یک پیام مهم دارد: استفاده از هوش مصنوعی در حوزههای حساسی مانند قیمتگذاری، نیازمند شفافیت، تست دقیق و توضیحپذیری است. در غیر این صورت، اعتماد کاربران به سرعت از بین میرود و شرکتها ناچار به عقبنشینی میشوند. برای بازارهای نوظهوری مانند ایران که سرویسهای آنلاین خرید و سوپرمارکتهای اینترنتی بهطور فزایندهای به الگوریتمها متکی میشوند، تجربه اینستاکارت میتواند هشداردهنده باشد؛ زیرا هرگونه استفاده از مدلهای هوش مصنوعی برای تعیین قیمت یا تخفیف، بدون اطلاعرسانی شفاف به مشتری، میتواند به واکنش منفی و حتی مداخله رگولاتورها منجر شود.
به نظر میرسد در سالهای آینده بحث مقرراتگذاری بر الگوریتمهای قیمتگذاری و الزام شرکتها به توضیح چگونگی کارکرد این سیستمها، به یکی از محورهای اصلی سیاستگذاری دیجیتال تبدیل شود؛ چه در آمریکا و اروپا و چه در سایر کشورها.
منبع خبر: CNBC
