جیک سالیوان، مشاور پیشین امنیت ملی در دولت جو بایدن، در گفتوگویی مفصل با وبسایت The Verge تصمیم دولت فعلی آمریکا برای لغو بخش بزرگی از کنترلهای صادراتی بر تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی به چین را یک «هدیه به پکن» توصیف کرده و نسبت به پیامدهای بلندمدت آن هشدار داده است.
چه اتفاقی افتاده است؟
در دوران بایدن، سالیوان از معماران اصلی سیاستی بود که بر اساس آن فروش پیشرفتهترین تراشههای مورد استفاده برای آموزش مدلهای مرزی هوش مصنوعی به چین محدود شد. این سیاست ادامه سنت قدیمی آمریکا در جلوگیری از انتقال فناوریهای راهبردی به رقبای ژئوپلیتیک بود و بهطور مستقیم شرکتهایی مانند انویدیا را هدف میگرفت.
اما به گفته سالیوان، دولت جدید آمریکا با همراهی لابی قدرتمند شرکتهای فناوری، بخشی از این محدودیتها را کنار گذاشته و اکنون اجازه فروش برخی تراشههای بسیار قدرتمند به بازار چین داده شده است. او معتقد است در کوتاهمدت این تصمیم برای شرکتهای آمریکایی سفارشهای بیشتری به همراه میآورد، اما در بلندمدت به تقویت رقیبی منجر میشود که آشکارا قصد دارد وابستگی خود به فناوری آمریکا را از بین ببرد.
پیامدها برای رقابت هوش مصنوعی و صنعت تراشه
سالیوان هشدار میدهد که با دسترسی بیشتر چین به تراشههای پیشرفته، این کشور قادر خواهد بود مراکز داده و زیرساختهای ابری خود را در داخل و خارج مرزهایش توسعه دهد و مدلهای هوش مصنوعی چینی را به کشورهای دیگر ارائه کند. به باور او، این یعنی آمریکا عملاً بخشی از برتری محاسباتی خود را در مسابقه جهانی هوش مصنوعی از دست میدهد و فضا را برای سلطه پکن بر استانداردها و زیرساختهای این فناوری باز میکند.
او همچنین به روندهای دیگری مانند فشار بخش خصوصی برای کاهش مقررات ایمنی و امنیت در حوزه هوش مصنوعی، سختتر شدن شرایط مهاجرتی برای جذب استعدادهای برتر و کاهش بودجه تحقیقات پایه اشاره میکند و میگوید ترکیب این عوامل میتواند مزیت تاریخی آمریکا در نوآوری را فرسوده کند. این بحثها برای خوانندگان ایرانی نیز مهم است، زیرا آینده دسترسی به قدرت پردازشی، مدلهای پیشرفته و حتی امکان خرید اکانت های هوشمصنوعی و استفاده از ابزارهای بینالمللی، به جهتگیری این نبرد ژئوپلیتیکی بستگی دارد.
چرا این موضوع فراتر از مرزهای آمریکا اهمیت دارد؟
سیاستگذاری روی صادرات تراشه و تنظیمگری هوش مصنوعی فقط یک مناقشه داخلی در آمریکا نیست؛ بلکه تعیین میکند کدام بلوک سیاسی و فناوری، استانداردها، زیرساخت و زنجیره تأمین هوش مصنوعی جهان را در دست خواهد داشت. در سناریویی که سالیوان ترسیم میکند، باز شدن درِ صادرات به چین میتواند به شکلگیری بازیگری منسجمتر در شرق منجر شود که با تکیه بر تراشهها و فناوری توسعهیافته در غرب، در نهایت به رقیبی جدی برای همان شرکتها تبدیل میشود.
به همین دلیل، این گفتوگو تصویری نادر از تقابل منافع امنیت ملی، استراتژی بلندمدت و فشار اقتصادی شرکتهای بزرگ فناوری در دوره اوج تب هوش مصنوعی ارائه میکند؛ تقابلی که اثرات آن دیر یا زود به بازارها و کاربران سایر کشورها نیز سرایت خواهد کرد.
منبع خبر: The Verge




