با گسترش ابزارهای تولید موسیقی با هوش مصنوعی، تعداد آهنگهای تقلبی و «کلون»های صوتی که به نام هنرمندان مشهور روی پلتفرمهای استریمینگ منتشر میشوند، بهشدت افزایش یافته است. گزارش جدیدی از وبسایت ورج نشان میدهد خشم موزیسینها از این وضعیت حالا در حال تبدیل شدن به مطالبهگری و اقدام سازمانیافته است.
کلونهای صوتی چگونه به نام هنرمندان منتشر میشوند؟
بر اساس این گزارش، در دو سال اخیر نمونههای متعددی از آهنگهایی که احتمالا با هوش مصنوعی ساخته شدهاند در صفحه رسمی هنرمندانی مانند بیانسه، ویلیام بسینسکی و گروههای راک مختلف روی سرویسهایی مثل اسپاتیفای ظاهر شدهاند. این قطعات از مسیر سرویسهای توزیع شخص ثالث وارد پلتفرمها میشوند؛ جایی که بهنظر میرسد کنترل و احراز هویت کافی برای مطمئن شدن از حقیقی بودن صاحب اثر وجود ندارد.
در مواردی حتی گروههایی که سالهاست کار جدیدی منتشر نکردهاند، ناگهان با انتشار یک آهنگ تازه مواجه شدهاند که نه از سوی خودشان، بلکه توسط افراد ناشناس و با کمک مدلهای هوش مصنوعی ساخته شده است. برخی موزیسینها این روند را «استثمار» و «کلاهبرداری» توصیف کردهاند و میگویند فضای استریمینگ عملا به روی سوءاستفادهگران باز است.
واکنش پلتفرمها، اتحادیهها و بحثهای حقوقی
اسپاتیفای اعلام کرده سیاستهای خود را علیه جعل هویت رسمی کرده و دهها میلیون ترک اسپم را حذف کرده است، اما آمارهایی که از سوی سرویسهای دیگر منتشر شده نشان میدهد روزانه دهها هزار ترک تولیدشده با هوش مصنوعی در حال ورود به این پلتفرمها است. اتحادیهها و گروههای صنفی موزیسینها نیز هشدار میدهند که شرکتهای بزرگ موسیقی و استریمینگ، بهجای حمایت از هنرمندان انسانی، در حال بستن توافقهایی با استارتاپهای موسیقی هوش مصنوعی هستند.
در آمریکا، برخی گروههای فعال حقوق هنرمندان از کنگره خواستهاند قوانینی تصویب شود که محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی بهطور شفاف برچسبگذاری شود و درآمدهای استریمینگ ویژهای فقط به آثار انسانی اختصاص یابد. آنها میگویند بدون قواعد روشن، هنرمندان انسانی در رقابت با سیلی از محتوای ارزان و خودکارشده، عملا به «خسارت جانبی» در رقابت قدرت بین شرکتهای فناوری و دولتها تبدیل میشوند.
چرا این بحث برای صنعت موسیقی و مخاطبان ایرانی مهم است؟
گزارش ورج نشان میدهد که بحث فقط بر سر کیفیت هنری نیست؛ بلکه پای معیشت، هویت و حقوق معنوی خالقان اثر نیز در میان است. برای مخاطبان و هنرمندان ایرانی هم این روند میتواند هشداردهنده باشد؛ چرا که با عمومیتر شدن ابزارهای تولید موسیقی با هوش مصنوعی، امکان انتشار آثار جعلی به نام خوانندگان و آهنگسازان داخلی روی پلتفرمهای جهانی و حتی منطقهای وجود دارد. این موضوع میتواند لزوم تدوین چارچوبهای حقوقی، شفافیت در برچسبگذاری محتوای هوش مصنوعی و حساسیت بیشتر شنوندگان نسبت به منبع واقعی آثار را پررنگتر کند.
در نهایت، بسیاری از فعالان موسیقی در این گزارش تاکید میکنند که خلاقیت و تجربه انسانی چیزی است که الگوریتمها نمیتوانند بهطور کامل شبیهسازی کنند؛ اما بدون مقررات مشخص، تفکیک «صدای انسان» از «صدای ماشین» برای شنونده عادی روزبهروز دشوارتر خواهد شد.
منبع خبر: The Verge
