یک استارتاپ آمریکایی به نام Aetherflux اعلام کرده قصد دارد اولین ماهواره دیتاسنتری خود را اوایل سال ۲۰۲۷ به مدار زمین بفرستد؛ ماژولی که بخشی از مجموعهای بزرگتر با نام «Galactic Brain» خواهد بود و قرار است بهطور کامل با انرژی خورشیدی در فضا کار کند.
چرا دیتاسنترها راهی مدار زمین میشوند؟
بر اساس گزارش وبسایت ورج، شرکتهای فناوری برای توسعه مدلهای هوش مصنوعی به توان پردازشی و برق بسیار بیشتری نیاز دارند، اما روی زمین با محدودیت فضا، مصرف بالای برق و آب برای خنکسازی و همچنین مخالفتهای محلی با احداث دیتاسنترهای جدید روبهرو شدهاند. ایده Aetherflux و دیگر بازیگران این است که بخشی از این بار پردازشی را به مدار منتقل کنند؛ جایی که ماهوارهها میتوانند تقریباً بهصورت ۲۴ ساعته از نور خورشید استفاده کنند.
Baiju Bhatt، همبنیانگذار رابینهود و مدیرعامل Aetherflux، در بیانیهای مطبوعاتی تأکید کرده است که رقابت برای رسیدن به «هوش مصنوعی عمومی» در عمل رقابتی برای ظرفیت پردازش و در نتیجه انرژی است و برنامههای فعلی تولید برق بهتنهایی پاسخگوی این عطش نخواهند بود. او میگوید مزیت رویکرد «Galactic Brain» این است که نور خورشید را مستقیماً کنار تراشهها قرار میدهد و عملاً نیاز به شبکه برق زمینی را دور میزند.
رقابت غولها و چالشهای فنی
Aetherflux در این مسیر تنها نیست. گزارشها نشان میدهد گوگل، بلو اوریجین و اسپیساکس نیز بهدنبال بررسی امکان ساخت دیتاسنترهای مداری و ماهوارههای مجهز به پنلهای خورشیدی برای پردازش بارهای هوش مصنوعی هستند. گوگل اخیراً جزئیاتی از پروژهای موسوم به Project Suncatcher منتشر کرده که در آن چیپهای هوش مصنوعی روی ماهوارههای خورشیدی قرار میگیرند. در همین حال، گزارشهایی نیز از تلاش برای استفاده از منظومه ماهوارهای استارلینک برای پردازش هوش مصنوعی منتشر شده است.
با این حال، انتقال دیتاسنترها به فضا با چالشهای جدی روبهرو است: هزینههای بالای پرتاب و بهرهبرداری، لزوم مقاومسازی چیپها در برابر تشعشعات کیهانی و مدیریت ازدحام رو به افزایش ماهوارهها و زبالههای فضایی. در عین حال، برآوردهای صنعتی نشان میدهد محدودیت تولید برق روی زمین به یکی از اصلیترین موانع رشد دیتاسنترها تبدیل شده و همین موضوع ممکن است سرمایهگذاری روی طرحهای فضایی را برای شرکتها جذابتر کند.
برای مخاطبان ایرانی، این روند میتواند نشانهای از تغییرات بزرگ در زیرساخت جهانی هوش مصنوعی و رایانش ابری باشد؛ تغییری که در صورت تجاریشدن، میتواند بر زنجیره تأمین سختافزار، قیمت خدمات ابری و نقشه مراکز داده در جهان اثر بگذارد؛ هرچند ورود عملی چنین پروژههایی به مرحله بهرهبرداری گسترده احتمالاً سالها زمان خواهد برد.
منبع خبر: The Verge
