دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، فرمان اجرایی تازهای در حوزه هوش مصنوعی امضا کرده که هدف آن، حرکت بهسمت یک «دفترچه قانون واحد» در سطح ملی و بهچالش کشیدن قوانین پراکنده ایالتی است. با این حال، بسیاری از حقوقدانان و فعالان صنعت میگویند نتیجه کوتاهمدت این تصمیم، تشدید بلاتکلیفی حقوقی برای استارتاپهای هوش مصنوعی خواهد بود.
چه چیزی در فرمان اجرایی جدید آمده است؟
این فرمان با عنوان «اطمینان از چارچوب سیاست ملی برای هوش مصنوعی» به وزارت دادگستری دستور میدهد ظرف ۳۰ روز یک کارگروه برای مقابله با برخی قوانین ایالتی تشکیل دهد و استدلال کند که تنظیمگری هوش مصنوعی بهدلیل ماهیت بینایالتی آن باید در سطح فدرال انجام شود. همچنین وزارت بازرگانی موظف شده در ۹۰ روز فهرستی از قوانین «سنگین و پرهزینه» ایالتی در حوزه هوش مصنوعی تهیه کند؛ فهرستی که میتواند بر دسترسی ایالتها به برخی منابع و کمکهای فدرال تأثیر بگذارد.
فرمان اجرایی از نهادهایی مانند کمیسیون تجارت فدرال و کمیسیون ارتباطات فدرال نیز میخواهد امکان تدوین استانداردهای فدرالی را بررسی کنند که بتواند بر قوانین ایالتی تقدم داشته باشد. در عین حال، از دولت خواسته شده با کنگره برای رسیدن به یک قانون جامع و واحد هوش مصنوعی همکاری کند؛ هدفی که بدون مصوبه مشخص کنگره، فعلاً در حد جهتگیری سیاسی باقی میماند.
چرا استارتاپها نگراناند؟
بهرغم شعار «یک قانون واحد»، این فرمان بلافاصله جایگزین قوانین فعلی ایالتها نمیشود و تا زمانی که دادگاهها درباره اعتبار آن تصمیم نگیرند یا ایالتها اجرای قوانین خود را متوقف نکنند، استارتاپها باید با مجموعهای متغیر از الزامات محلی کنار بیایند. کارشناسان حقوقی که با تککرانچ گفتگو کردهاند میگویند ایالتها به احتمال زیاد از اختیارات خود در حوزه حمایت از مصرفکننده دفاع خواهند کرد و این مناقشه میتواند تا دیوان عالی آمریکا ادامه پیدا کند.
چندین فعال و مدیر استارتاپی در حوزه حکمرانی و تست ایمنی هوش مصنوعی هشدار دادهاند که ابهام حقوقی، دقیقاً همان چیزی است که به ضرر شرکتهای کوچک تمام میشود. آنها میگویند غولهای فناوری و استارتاپهای بسیار بزرگ توان مالی برای استخدام تیمهای حقوقی و تطبیق با سناریوهای مختلف را دارند، اما استارتاپهای کوچک نه بودجه کافی برای برنامههای پیچیده تطبیق مقررات دارند و نه میتوانند دورههای طولانی عدم قطعیت را تحمل کنند؛ وضعیتی که میتواند جذب مشتری در بخشهای حساس مانند حقوقی، مالی و سلامت را دشوارتر و پرهزینهتر کند.
اهمیت سیاسی و پیامدها برای اکوسیستم جهانی
این فرمان در ادامه تلاش گسترده دولت فدرال برای محدود کردن موج قوانین ایالتی در زمینه هوش مصنوعی صادر شده، در حالیکه تلاشهای قبلی برای ایجاد وقفه در قانونگذاری ایالتها در کنگره به نتیجه نرسیده بود. منتقدان میگویند اگر چارچوب واحد فدرال بهسرعت تدوین نشود، خطر دو افراط وجود دارد: یا مقررات بسیار سختگیرانهای که نوآوری را خفه کند، یا خلأ نظارتی که به «غرب وحشی» در بازار هوش مصنوعی شبیه باشد و عملاً به نفع بازیگران بزرگ تمام شود. این بحثها برای فعالان و سیاستگذاران ایرانی نیز از این جهت مهم است که نشان میدهد طراحی حاکمیت هوش مصنوعی، بدون ایجاد شفافیت و پیشبینیپذیری برای کسبوکارها، میتواند رشد استارتاپها را دشوار کند.
منبع خبر: TechCrunch
