گزارش تازهای نشان میدهد جوامع محلی در ایالتهای مختلف آمریکا در سال ۲۰۲۵ بهطور جدی مقابل گسترش مراکز داده بزرگ، بهویژه آنهایی که برای پردازش مدلهای هوش مصنوعی طراحی شدهاند، ایستادهاند و در مواردی موفق شدهاند پروژههای چند میلیارد دلاری را لغو یا متوقف کنند.
مخالفت فراجناحی با مراکز داده پرمصرف
بهگزارش تحقیقی منتشرشده، گروههای مردمی، رأیدهندگان و قانونگذاران محلی از هر دو حزب جمهوریخواه و دموکرات، در ماههای اخیر با طرحهای جدید مراکز داده که مصرف بسیار بالای برق و آب دارند، مخالفت کردهاند. بر اساس دادههای مؤسسه Data Center Watch، تنها در سهماهه دوم سال، چندین پروژه بزرگ پس از اعتراضهای محلی لغو یا به تعویق افتادهاند و دهها میلیارد دلار سرمایهگذاری پیشنهادی در هالهای از ابهام قرار گرفته است.
افزایش سریع تعداد و ظرفیت مراکز داده، بهخصوص در بازارهای اصلی مانند ویرجینیا، شیکاگو، آتلانتا و فینیکس، فشار کمسابقهای بر شبکه برق و منابع آبی وارد کرده است. رشد تقاضا برای توان پردازشی هوش مصنوعی باعث شده یک رک با تراکم بالای سرورها در یک مرکز داده هوش مصنوعی، به اندازه دهها خانه معمولی برق مصرف کند و برای خنکسازی این تجهیزات نیز به حجم زیادی آب نیاز است.
نمونههای جنجالی از ایندیانا تا ممفیس و لوییزیانا
در برخی ایالتها مانند ایندیانا، نگرانی شهروندان درباره مصرف آب و برق موجب شد یک طرح جدید مرکز داده توسط یک غول فناوری کنار گذاشته شود. در ممفیس، پروژه مرکز داده متعلق به یک شرکت فعال در حوزه هوش مصنوعی با تهدید شکایت حقوقی از سوی گروههای محیطزیستی و عدالت نژادی روبهرو شده است؛ گروههایی که افزایش آلودگی هوای منطقه را به فعالیت این مرکز نسبت میدهند.
در لوییزیانا نیز برنامه ساخت بزرگترین مرکز داده یک شرکت بزرگ شبکههای اجتماعی با واکنش تند فعالان و بخشی از افکار عمومی مواجه شده است. منتقدان میگویند برای تأمین برق این مرکز داده باید نیروگاههای گازسوز جدید و خطوط انتقال گرانقیمت ساخته شود و در عمل، هزینهها از جیب مشترکان عادی برق پرداخت خواهد شد؛ هرچند شرکت برق و خود شرکت فناوری ادعا میکنند ساخت و بهرهبرداری این مرکز در نهایت هزینهها را برای سایر مشترکان کاهش میدهد و بخشی از بودجه زیرساخت و حمایت از مصرفکنندگان را خودشان تأمین میکنند.
فشار بر سیاستگذاران و پیامدها برای صنعت هوش مصنوعی
افزایش قبوض برق و نگرانی از آلودگی، به یکی از محورهای مهم کارزارهای انتخاباتی محلی در ایالتهایی مانند نیوجرسی و ویرجینیا تبدیل شده است؛ جایی که تمرکز بالایی از مراکز داده وجود دارد. برخی تحلیلگران میگویند اکنون «مراکز داده» برای شهروندان به نماد مصرفکنندگان بزرگ انرژی و دریافتکنندگان مشوقهای مالیاتی تبدیل شدهاند، در حالی که خانوارها چنین امتیازهایی ندارند.
در پاسخ به این فضای جدید، تعدادی از ایالتها قوانینی برای محدودکردن مشوقهای مالیاتی و یارانههای انرژی مراکز داده پیشنهاد دادهاند. در سطح ملی نیز ائتلافی از صدها گروه بهداشتی و محیطزیستی خواستار تعلیق موقت ساخت مراکز داده جدید شده تا مقررات دقیقتری برای کنترل تأثیر آنها بر قبوض برق، مصرف آب و آلودگی تدوین شود. همزمان، دولت فدرال با «طرح اقدام هوش مصنوعی» خود سعی دارد روند توسعه زیرساختهای مرتبط با هوش مصنوعی را تسهیل کند، حتی اگر به معنای عقبنشینی از برخی استانداردهای زیستمحیطی باشد؛ موضوعی که میتواند تنش میان صنعت فناوری و فعالان محیطزیست را تشدید کند.
برای خوانندگان ایرانی، این تحولات نشان میدهد توسعه سریع زیرساختهای هوش مصنوعی در هر کشوری بدون برنامهریزی دقیق برای تأمین پایدار انرژی و آب و نیز مشارکت جوامع محلی، میتواند به بحرانهای اجتماعی و سیاسی منجر شود. تجربه آمریکا احتمالاً در سالهای آینده برای دیگر کشورها، از جمله ایران، که به دنبال توسعه مراکز داده و خدمات ابری هستند، درسآموز خواهد بود.
منبع خبر: The Verge
